Pierwsze spotkanie z dzieckiem – najważniejsza pierwsza godzina

Twoje pierwsze spotkanie z dzieckiem po porodzie, to ukoronowanie długiego czasu oczekiwania i przygotowywania się na jego przyjęcie. Najważniejszą potrzebą Twojego nowonarodzonego dziecka jest bliski, nieprzerwany kontakt z mamą i przyssanie się do piersi. Dziecko - ten "najpiękniejszy ze ssaków" - żeby odpocząć po trudach porodu i łagodnie przejść do świata, w którym wszystko jest dla niego nowe (temperatura, odgłosy, światło, dotyk), potrzebuje ciepła Twojego ciała, głosu, łagodnego kołysania. Przebieg pierwszych minut i godzin po porodzie ma wpływ nie tylko na fizyczną i psychiczną kondycję dziecka tuż po porodzie, ale również na jego zdrowie w kolejnych miesiącach, a nawet latach życia.

mama i dzieckoWe współczesnych społeczeństwach, w których miejscem narodzin większości dzieci jest szpital, popularną, ale szkodliwą praktyką jest oddzielanie noworodków od matek tuż po porodzie i oddawanie matkom dzieci dopiero po ich umyciu, ubraniu i wykonaniu wstępnych oględzin przez personel medyczny.

Niezakłócony, wczesny kontakt mamy z dzieckiem zaraz po porodzie jest tak ważny, że jego respektowanie, bazując na licznych doniesieniach naukowych, zaleca Światowa Organizacja Zdrowia:

  • rozpoczęcie kontaktu „skóra do skóry” natychmiast po narodzinach (w ciągu pierwszych 5 minut),
  • nieprzerwane jego trwanie przynajmniej jedną godzinę (optymalnie do zakończenia pierwszego karmienia piersią),
  • zachęcanie matki do rozpoznania u dziecka gotowości do ssania oraz zaoferowanie jej pomocy w przystawieniu dziecka do piersi, jeśli będzie tego potrzebowała (WHO, 2006).

Czym jest kontakt „skóra do skóry”?

Kontakt „skóra do skóry” oznacza, że zaraz po porodzie nagi noworodek położony jest na nagich piersiach swojej mamy. Mama może go przytulić, a później przystawić do piersi. Jeśli dziecko urodziło się o czasie i jest w dobrym stanie, to dokładne badanie malucha przez pediatrę oraz takie czynności jak wykąpanie, zmierzenie i zważenie, powinny być wykonane po zakończeniu pierwszego karmienia. Powodem oddzielenia dziecka od mamy nie może być rodzenie łożyska, oględziny krocza i łożyska, szycie naciętego lub pękniętego krocza w znieczuleniu miejscowym.

Badania naukowe potwierdzają wiele korzyści, jakie daje niezakłócony pierwszy kontakt „skóra do skóry”:

  • bliskość dziecka ułatwia wyrzut hormonu zwanego oksytocyną, który powoduje obkurczenie się macicy i poród łożyska;
  • dziecko szybciej i lepiej adaptuje się do nowych warunków;
  • dziecko kolonizowane jest bezpieczną dla niego florą bakteryjną matki;
  • noworodek otrzymuje swoją pierwszą naturalną „szczepionkę”. Zawdzięcza to siarze – gęstemu, żółtemu płynowi, znajdującemu się w piersi, zanim pojawi się mleko właściwe. Siara zawiera przeciwciała, chroniące dziecko przed bakteriami chorobotwórczymi;
  • przebywanie na brzuchu mamy zapewnia dziecku optymalną temperaturę, zmniejsza się ryzyko wychłodzenia organizmu;
  • dziecko uczy się efektywnego ssania, co w przyszłości pozwala na uniknięcie wielu problemów związanych z karmieniem piersią;
  • wczesny kontakt zwiększa szansę na długie karmienie piersią;
  • dzieci, które miały wczesny kontakt z matką krócej i rzadziej płaczą;
  • rodzi się szczególna więź między matką i dzieckiem, wzmacnia się instynkt macierzyński.

Kiedy kontakt „skóra do skóry” może zostać opóźniony?

Pewne szczególne sytuacje mogą wpływać na czas rozpoczęcia i przebieg pierwszego kontaktu. Są to:

  • poród drogą cięcia cesarskiego. Jeśli odbył się w znieczuleniu ogólnym, kontakt „skóra do skóry” powinien nastąpić, gdy mama jest zdolna do nawiązania świadomego kontaktu z dzieckiem – optymalnie przed upływem dwóch godzin od porodu. Jeśli w znieczuleniu przewodowym – powinno być podobnie jak po porodzie siłami natury. Kontakt z dzieckiem powinien nastąpić już na sali operacyjnej;
  • poród mnogi – pierwszy bliźniak powinien być po urodzeniu ułożony w kontakcie  „skóra do skóry”. W trakcie porodu drugiego dziecka kontakt pierwszemu zapewnia ojciec lub umieszczone jest ono czasowo pod promiennikiem. Po zakończonym porodzie oba noworodki powinny być ułożone na piersiach mamy;
  • określone interwencje położnicze w III i IV okresie porodu – dotyczy to zabiegów przeprowadzanych w trybie pilnym a wymagających krótkotrwałego znieczulenia ogólnego (np. ręczne wydobycie łożyska, szycie rozległych obrażeń krocza). Kontakt „skóra do skóry” powinien być wznowiony i kontynuowany w chwili, gdy matka może ponownie nawiązać świadomie kontakt z dzieckiem.
  • poród zabiegowy.

Sytuacje te nie są jednak medycznym wskazaniem do nie podjęcia kontaktu  „skóra do skóry” lub jego przerwania.

Przeciwwskazaniem do kontaktu „skóra do skóry” nie jest także:

  • wada rozwojowa u dziecka, jeśli nie zagraża życiu i nie wymaga natychmiastowej interwencji po porodzie;
  • nosicielstwo wirusa HIV, gdyż trzymanie dziecka w ramionach nie powoduje transmisji wirusa.

Pierwszy kontakt matki z dzieckiem po porodzie nie powinien być także zaburzony ani przerwany  z przyczyn organizacyjnych czy dla wygody personelu.

Co wpływa na pierwszy kontakt mamy z dzieckiem?

Pierwszy kontakt z dzieckiem i karmienie mogą zostać zaburzone przez efekty uboczne zastosowanych w trakcie porodu farmakologicznych środków łagodzenia bólu.

  • Środki przeciwbólowe, w szczególności te z grupy opiatów (np. Dolargan) mogą niekorzystnie wpłynąć na stan noworodka, spowodować trudności w oddychaniu, osłabić jego odruchy szukania piersi i ssania.
  • Z kolei zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego zwiększa ryzyko przedłużenia się porodu, interwencji operacyjnej i w konsekwencji oddzielenia matki od dziecka po porodzie.

Jeśli chcesz zwiększyć szanse na niezakłócone, spokojne pierwsze chwile z maluszkiem, pomyśl o niefarmakologicznych metodach łagodzenia bólu. Są to, między innymi: świadome oddychanie, zmiana pozycji i ruch, masaż, wejście do wanny lub pod prysznic, aroma- i muzykoterapia. Więcej powinnaś usłyszeć na zajęciach w szkole rodzenia.

—–
Więcej o pierwszym kontakcie mamy z dzieckiem bezpośrednio po porodzie na stronie akcji „Rodzić po ludzku – Pozwólcie nam się przywitać”: www.pierwszykontakt.org

Share |

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Zobacz także:

Jak być modną przyszłą mamą?

Ciąża powoduje wiele zmian w życiu kobiety, zarówno na płaszczyźnie emocjonalnej, psychicznej, jak i fizycznej. Wszystkie te zmiany mogą…

23-26 tydzień ciąży

Na tym etapie ciąży powinnaś już czuć się w pełni swobodnie w czasie rozmawiania ze swoim potomkiem w brzuchu,…

Zespół medyczny dla ciężarnej

Podczas ciąży, każda przyszła mama na pewno powinna znaleźć się pod opieką położnej (lub lekarza rodzinnego GP). Położna będzie…

Ciąża i poród - posty na forum: